Հարցազրույց մայիսի
6-ին կայացած ԱԺ ընտրություններում  ընտրված միակ անկուսակցական, ինքնաառաջադրված թեկնածուի՝
փաստաբան Էդմոն Մարուքյանի հետ (թիվ 30 ընտրատարածք):

5-րդ գումարման Ազգային
ժողովում, որպես իրավապաշտպան, ի՞նչ օրենսդրական նախագծերով եք հանդես գալու և ո՞րն
է լինելու առաջին նախաձեռնությունը:

Կան օրենսդրական նախաձեռնություններ, որոնց շուրջ արդեն մտածել
եմ, օրինակ՝ «Հեռուստատեսության և ռադիոյի մասին» օրենքի հետ կապված, Քրեական դատավարության
օրենսգրքից սկսած Քրեական օրենսգրքով վերջացրած: Բազմաթիվ նախաձեռնություններ լինելու
են, այսինքն՝ իմ փաստաբանական պրակտիկայի ընթացքում այն բոլոր բացերը կամ հակասությունները,
որոնց անձամբ ես եմ բախվել, դրանց ուղղությամբ հաստատ աշխատելու եմ:

Ինչ վերաբերում է իմ գործունեությանը խորհրդարանում, ես պատկերացնում
եմ ինձ պրոֆեսիոնալ, անկախ պատգամավորի դերում: Այսինքն, կաշկանդված չլինելով որևէ
քաղաքական կուսակցության գաղափարախոսությամբ՝ ես ճկուն օրենսդրական նախաձեռնություններ
եմ ունենալու: Եվ ինձ համար կապ չունի, թե ով ինչ նախաձեռնություն է ներկայացնում,
եթե դա համընկավ քաղաքացիական հասարակության սկզբունքների հետ, իմ՝ նախընտրական քարոզարշավի
ժամանակ տրված խոստումների հետ, իմ սկզբունքների հետ ու դա բխեց մեր ժողովրդի շահերից,
բնականաբար, ես կանգնելու եմ այդ ուժի կողքին ու աջակցելու եմ, քվեարկելու եմ «կողմ»
և մյուսներին էլ համոզելու եմ, որ քվեարկեն: Իմ պատգամավորական գործունեությունն անկաշկանդ
իրականացնելու եմ:

Ինձ հաճախ հարցնում են՝ բա ինչպե՞ս եք անելու, քաղաքական թիմ
չունեք: Ես միշտ ասել եմ, որ դա երկրորդական եմ համարում, որ ընտրվելու պարագայում
10.000-ից ավելի մարդ է կանգնած լինելու իմ թիկունքին և դա լուրջ ուժ է: Այսօր քաղաքական
ուժեր կան, որ 200 մարդ չունեն: Եւ Վանաձորի թիվ 30 ընտրատարածքում ընդգրկված համայնքների
բնակիչների  ձայնն ինձ ուժ է տալու, որ ես իմ
բոլոր նախաձեռնություններում ուժեղ դիրքերից հանդես գամ:

Իշխանությունները պաշտպանել են այլ թեկնածուի, բոլոր տեսակի
վարչական ռեսուրսներ կիրառվել են, ամեն կերպ փորձ է արվել անհավասար պայմաններ ստեղծել
թեկնածուների միջև, բայց ես ընտրվել եմ, հետևաբար՝ ես շատ ուժեղ դիրքերում եմ և դա
ծառայեցնելու եմ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիական հասարակության շահերին սպասարկելու
համար:

Ասում եք, որ վարչական
ռեսուրսներ են օգտագործվել մյուս թեկնածուի օգտին, այնուամենայնիվ, ինչը նպաստեց ձեր
հաղթանակին՝ ձեր իրավապաշտպան գործունեությունը, փաստաբանական հեղինակությունը, թե՝
պարզապես մարդիկ այլընտրանք էին ուզում:

Բազմաթիվ գործոններ միաժամանակ համընկան: Նախ՝ մարդկանց մոտ
նոր մարդ տեսնելու ցանկությունը, ես կարծում եմ, մեծ էր: Ես ամենաերիտասարդ թեկնածուն
էի թիվ 30 ընտրատարածքում, և ես քարոզարշավի ընթացքում ասում էի, որ սերնդափոխության
ժամանակն է: Ես ասում էի, որ ժամանակն է, որ մենք տեղ տանք 21-րդ դարի կրթություն ստացած
մարդիկ իրենց գիտելիքները մեր պետության համար ծառայեցնեն, ոչ թե տեսնեն, որ իրենք
իրենց տեղը չեն գտնում ու լքեն երկիրը:

Ես բազմաթիվ հնարավորություններ եմ ունեցել Հայաստանից գնալու
կամ հետ չվերադառնալու, բայց վերադարձել եմ, և իմ առաջադրումը հենց դրա շարունակությունն
է: Քաղաքացիական դաշտում մենք ի՞նչ ենք արել, անընդհատ փորձել ենք ազդել որոշումների
կայացման վրա, փորձել ենք հնարավորության պայմաններում քաղաքական օրակարգի վրա ազդել,
ձևավորել նոր օրակարգ: Ես զգացի, որ եկել է մի պահ, որ քաղաքական ուժերը չեն ուզում
սերնդափոխություն անել, և թիվ 30 ընտրատարածքում որևէ նոր թեկնածու առաջադրված չէ:
Մենք մեր նախաձեռնությամբ ստեղծեցինք այլընտրանք քաղաքական ուժերին, առաջադրված թեկնածուներին՝
որպես նոր խոսք ասող, նոր մոտեցումներ բերող:

Քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչներ եղել են ընդգրկված
որպես թեկնածու, բայց քաղաքական ուժերի համամասնական ցուցակներում: Այս հաղթանակի յուրահատկությունն
այն է, որ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչը մեծամասնական ընտրակարգով է հաղթում,
որն ամենաբարդն է, ամենադժվարն է, ամենապատասխանատուն է, որովհետև դու ինչ-որ ցուցակի
ինչ-որ տողում չես և կուսակցության անունից չես խոստումներ տալիս, այլ կոնկրետ քո անունից
և քո ընտրողներն անձամբ քեզնից սպասելիքներ ունեն:

Ես մտածում էի, որ անգամ եթե չհաղթենք, իմ առաջադրումը և քարոզարշավը
լինելու է նախադեպ՝ քաղաքացիական հասարակության ներկայացուցիչների համար մեծամասնական
ընտրակարգով ընտրություններին մասնակցելու առումով: Բայց նախադեպ եղավ ոչ միայն առաջադրումը
և քարոզարշավը, այլ հենց հաղթանակը: Այն, որ մարդկանց մոտ լուրջ հույսեր արթնացան և՛
Վանաձորում, և՛ Վանաձորից դուրս՝ դա միանշանակ է:

Մեր քարոզարշավը նորություն էր. ամեն դեպքում մարդիկ հասկացան,
որ անկախ ամեն տեսակի ճնշումներից, կաշառք բաժանելուց, հնարավորություն կա փոխելու
մի բան, և այդ փոփոխությունը սկսվում է թիվ 30 ընտրատարածքից:

Երբ որ ես իմ քարոզարշավը սկսել էի, ինձ ասում էին՝ «անիմաստ
ա, ինքը արդեն ընտրված ա, անցել ա»: Ես ասում էի՝ «որ ընտրվել է, բա մայիսի 6-ին ի՞նչ
ենք անելու»: Այդ կարծրատիպը մենք կոտրեցինք:

Ի՞նչ խախտումներ եք արձանագրել
նախընտրական շրջանում և ընտրությունների օրը:

Որևէ նոր ընտրախախտում չեմ տեսել, գործել են հին մեթոդները:
Բայց հետաքրքիրն այն է, որ ընտրական տեղամասերում գրեթե խախտումներ չեն եղել, այսինքն
՝ ինչ որ արվել է, արվել է դրսում: Ես դա մինչև ընտրության օրը գիտեի: Երբ որ մարդիկ
ինձ ասում էին՝ «մենք քեզ հավանեցինք, կընտրենք, բայց դու կընտրվե՞ս», ես ասում էի՝
«ժողվո՛ւրդ, եթե դուք ինձ չընտրեք, ես չեմ ընտրվի, դուք պետք է ընտրեք, որ ես փորձեմ
ձեր ձայները պահել»: Ես ուղղակի ինչ-որ թեկնածու չեմ, ես Հայաստանում հայտնի փաստաբան
եմ, իրավապաշտպան եմ և այդքան էլ հեշտ չի լինելու իմ օգտին քվեարկած մարդկանց ձայները
փոշիացնել: Այդպես էլ եղավ, մարդիկ ձայները տվեցին ինձ, տեղամասերում իմ վստահված անձինք
շատ կուռ դիրքերում կանգնեցին, խախտումներ թույլ չտվեցին: Փորձեր էլ այդքան չեն եղել
շատ, թերություններ եղել են, նկատողություններ արել ենք և վերջ: Դրսում մարդկանց փորձել
են ուղղորդել, գազելներով բերել-տարել են, պետական մարմիններում հրահանգել, վախեցնել:

Ես այն ուղղությամբ եմ աշխատել, որ մարդկանց բացատրեմ, համոզեմ,
իրազեկեմ, որ որևէ մեկը չի իմանալու՝ դուք ում օգտին եք քվեարկել: Եթե մարդկանց տեղն
այնքան նեղ է եղել, որ չեն կարողացել չընդունել այն, ինչ իրենց առաջարկվել է, գոնե
իմանան, որ ոչ ոք չի իմանալու ինքը քվեախցիկում ում օգտին է քվեարկել: Ասեմ, որ մեր
իրազեկման աշխատանքը շատ լուրջ արդյունքներ տվեց:

Ընտրախախտումների վերաբերյալ որևէ հաղորդում իմ կողմից չի տրվել,
որովհետև դրանք ինձ համար էական չեն եղել: Խախտումներ եղել են մինչև ընտրության օրը։
Ինձ թույլ չէին տալիս դպրոցների, պետական մարմինների դահլիճներում հանդիպել ընտրողների
հետ, այն պարագայում, երբ իշխանության թեկնածուն անարգել հանդիպում էր: Ես հիմնականում
բակային հանդիպումներ էի ունենում: Եվ մյուսը, որ իմ պաստառները անընդհատ պատռում էին,
մենք փակցնում էինք, էլի էին պատռում: Հաղորդում էինք տվել ոստիկանություն, գործի հարուցումը
մերժվեց: Նման բաներ են եղել:

Այսինքն՝ կարծում եք,
որ այդ ընտրախախտումները չէին կարող ազդել արդյունքների վրա:

Ոչ, որովհետև եթե ազդեին, ես չէի համարվի ընտրված: Ես չնախատեսված
ընտրված մարդ եմ:

 Հարցազրույցը՝ Մերի Ալեքսանյանի