Հարցազրույց «Իրավունքի եւ ազատության կենտրոն» հասարակական կազմակերպության
նախագահ Վարդան Հարությունյանի հետ:

Տեղական կազմակերպությունները արձանագրեցին, որ ՀՀ նախագահի փետրվարի 19-ի
ընտրություններում կազմակերպված խախտումներ են եղել, իսկ եվրոպական կառույցների
համաձայն, ընտրությունները հիմնականում համապատասխանում էին Եվրոպայի առջեւ մեր
ստանձնած պարտավորություններին: Ո՞ւմ հավատա ՀՀ միջին վիճակագրական ընտրողը`
քաղաքացին:

Եվրոպացիները վերջին հաշվով այդպես չեն ասել, այդպես չեն էլ ասելու. նրանք դեռ
ասելիք ունեն: Իսկ գնահատականը, թե ընտրությունները հիմնականում համապատասխանում
էին Հայաստանի ստանձնած պարտավորություններին, նրանք տվել են, երբ բոլորովին չէին
պատկերացնում, թե ինչ իրավիճակ է լինելու եւ ինչ զարգացումներ են լինելու: Ուղղակի
մտածում էին, որ Հայաստանում սովորական ընտրություններ են լինելու, կեղծիքներ եւ
այլն, բոլորը շնորհավորելու են եւ սեղմելու Ռոբերտ Քոչարյանի կամ Սերժ Սարգսյանի
ձեռքը եւ անցի գնա: Այդ պատճառով էլ որոշեցին իրենք իրենց համար գլխացավանք
չստեղծել եւ այդ նախադասությունը գրեցին, ընդ որում նույն տեքստում շարադրելով,
փաստագրելով բազմաթիվ կազմակերպված խախտումներ: Այսինքն նրանց ամբողջական տեքստը
հակասում էր այդ մեկ նախադասությանը: Այս իմաստով եվրոպացիները անհետեւողական էին
առաջին զեկույցը գրելիս: Բայց արդեն ծանոթ ենք միջանկյալ զեկույցին եւ դա նորմալ
արտահայտում է այն ինչ եղել է մեր ընտրությունների ընթացքում։ Սպասում ենք
վերջնական զեկույցին, որը կարծում եմ կլինի շատ ավելի խիստ քան միջանկյալը:

Հիմա Եվրոպական կառույցները դատապարտում են արտակարգ դրություն հայտարարելը,
բռնությունները: Նրանք վերանայե՞լ են իրենց մոտեցումները, նախնական գնահատականները:

Չեմ կարող ասել, թե նրանք վերանայել են: Ուղղակի հայաստանյան զարգացումները նրանց
ստիպեցին ավելի ռեալ գնահատական տալ եւ գլխառադ չանել: Նրանք փորձում էին գլխառադ
անել: Իսկ հիմա ստիպված են գլխառադ չանել, շատ ավելի լուրջ հաշվի նստել հայ
ժողովրդի կամքի հետ եւ Հայաստանում ընտրության պրոցեսի հետ` այսինքն այն
չափորոշիչները, որ նրանք կիրառում են իրենց մոտ, պիտի կիրառեն նաեւ Հայաստանում եւ
Հայաստանի տիպի երկրներում: Հակառակ դեպքում մենք միշտ ունենալու ենք ոչ լեգիտիմ
իշխանություն, մենք միշտ ունենալու ենք Բելոռուս եւ Ուզբեկստան:

Տարածված կարծիք կա, թե եվրոպական կառույցները ավելի շատ իրենց շահերն են
հետապնդում, քան շահագրգիռ են Հայաստանում ժողովրդական գործընթացներով: Համաձա՞յն
եք:

Եթե նրանց շահը Հայաստանում ժողովրդավարության հաստատումն է, ուրեմն թող հետապնդեն
իրենց շահը: Իսկ եթե նրանց շահը ավելորդ գլխացավանքներից զերծ մնալն է, ուրեմն
ավելի լավ է այստեղ չգան եւ գնահատականներ չտան: Մենք ժողովրդավարական արժեքների
համար պայքարող ժողովուրդ ենք եւ շատ ավելի լավ ենք ընկալում այդ արժեքները, քան
նրանք, ովքեր այդ արժեքները ստացել են որպես ժառանգություն:

Եվրոպացիների մեղմ գնահատականներից հետո Հայաստանում որոշակի հիաթափություն կա այդ
կառույցներից: Մենք չափազանց մեծ ակնկալիքներ ունեի՞նք, թե՞ իրենք վատ աշխատեցին:

Մենք ունեինք մեծ ակնկալիքներ: Մեզ թվում էր, թե նրանք այս անգամ մեկընդմիշտ
լինելու են ժողովրդավարության կողքին, ոչ թե մեր կողքին, այլ` ժողովրդավարության
կողքին եւ մեզ հետ միասին պայքարելու են Հայաստանում ժողովրդավարության հաստատման
համար, կամ գոնե ամեն ինչ անելու են այդ ուղղությամբ: Ուղղակի նրանք իրենց նախնական
զեկույցը կազմելիս հետեւողական չեղան, բայց հիմա` վերջին 20 օրում բոլոր եվրոպական
եւ միջազգային կառույցները արել են այն առավելագույնը, ինչ հնարավոր է անել:

Ընդդիմությունը եվրոպական կառույցներին մեղադրում է երկակի ստանդարտներով
առաջնորդվելու մեջ, իշխանությունները նրանց հանդուրժում են այնքան, քանի դեռ իրենց
դեռ չեն քննադատել: Այսքանից հետո, այդ կառույցները ինչո՞ւ պետք է շահագրգիռ լինեն
Հայաստանում դրական, ժողովրդավարական զարգացումներով;

Հայաստանի վերջին զարգացումները ստիպեցին, որ նրանք քննադատեն իշխանություններին եւ
այսօր այդ կառույցներից ավելի շատ դժգոհում են իշխանությունները, քան
ընդդիմությունը: Ընդդիմությունը այսօր բավականին գոհ է այդ կառույցների աշխատանքից:
Հարկավոր է հստակ տարանջատել այս օրը փետրվարի 20-ից, 21-ից:

Վերջին 16-17 տարում եվրոպական ընտրություններ չենք ունեցել: Միգուցե մենք «գենետիկորեն
անհամատեղելի» ե՞նք եվրոպական արժեքների հետ:

Չեմ կարծում: Հայաստանում կան պետական, հասարակական, կրոնական գործիչներ, որ
Հայաստան են եկել Եվրոպայից կամ Ամերիկայից: Նրանք ծնվել են եվրոպաներում եւ
ամերիկաներում, սովորել են Եվրոպայի կամ Ամերիկայի դպրոցներում, բայց իրենց
մտածելակերպով ավելի տոտալիտար են եւ շատ ավելի վատ են իրենց պահում` օրինակ Վարդան
Օսկանյանը եւ որոշ կրոնական գործիչներ, քան մենք` սովետահայ ժողովուրդս, որ իր
մաշկի վրա է զգացել բռնատիրությունը: Մենք շատ լավ էլ համատեղելի ենք եվրոպական
արժեքների հետ, ուղղակի համապատասխան իրավիճակ է պետք այդ համատեղելիությունը
արտահայտելու համար: